Bipolar Bozukluk (iki uçlu bozukluk) kişinin iki zıt kutup arasında (manik-depresif) gidip geldiği bir duygudurum bozukluğudur. Mani dönemi taşkınlık, yoğun enerji ve mutlulukla kendini gösterirken depresyon döneminde mani döneminin tam zıttı bir ruh haliyle kişi çökkünlük, mutsuzluk ve umutsuzluk içerisindedir.
Mani Dönem Belirtileri
Bipolar bozukluğun mani döneminde kişi aşırı enerjik, coşkulu ve mutlu hisseder. Çoğu kişi kendini normalde olduğundan daha iyiymiş gibi hissettiğinden bu işaretleri sorun olarak algılamakta başarısız olurlar.
Uykuya ihtiyacın azalması
Aşırı enerjik hissetme
Aşırı ve hızlı konuşma
Düşünce uçuşması
Dikkatin kolayca dağılması
Aşırı özgüven ve büyüklük düşünceleri
Aşırı neşe
Dikkatsiz para harcama
Cinsel dürtülerde artış
Depresyon Dönemi Belirtileri:
Mutsuzluk
Umutsuzluk
Karamsarlık
Enerji kaybı
Eskiden zevk alınan faaliyetlerden zevk almama durumu
Azalmış özgüven
Kilo kaybı veya iştahta değişiklik
Konsantre olma, düşünme ve karar vermede güçlük
Değersiz hissetme
Uykusuzluk ya da çok uyuma
Suçluluk ve pişmanlık duyguları
Tekrarlayan ölüm ve intihar düşünceleri
Bipolar bozukluk dönemleri genellikle ayrı ayrı yaşanırken bazı durumlarda mani ve depresyon dönemi aynı anda da yaşanabilmektedir. Bipolar bozukluğun karma dönemi olarak adlandırılan döneminde iki zıtlık aynı anda görülebilmektedir.
Kişisel Gelişimi Teşvik Etmek:
Özgüveni ve özsaygıyı geliştirmek Kişisel sınırları belirlemeyi ve korumayı öğrenmek Daha tatmin edici ilişkiler kurulmasına yardımcı olmak İletişim becerilerini ve problem çözme yeteneğini artırmak Yaşam kalitesini artırmak
Hedeflere Ulaşmak:
Akademik veya mesleki hedeflere ulaşmak için psikolojik olarak baş etmekte zorlanılan konularda stratejiler geliştirmek.Kişisel gelişim hedeflerini belirlemek ve bunlara ulaşmak için planlar yapmak
Yaşamda daha fazla anlam ve tatmin bulmak
Psikoterapistle birlikte, bireysel ihtiyaçlarınıza ve hedeflerinize göre psikoterapi için özel bir amaç listesi oluşturabilirsiniz. Bu amaçlar, terapi sürecini yönlendirmeye ve ilerlemenizi takip etmeye yardımcı olacaktır.Psikoterapi, bir süreçtir ve sabır gerektirir. Hedeflerinize ulaşmak zaman alabilir, ancak psikoterapistinizin desteğiyle bu zorlukların üstesinden gelebilir ve daha tatmin edici bir yaşam kurabilirsiniz.
Bozukluğun ortalama başlangıç yaşı 20-25 arasındadır. Ortalama olarak % 2- 3 oranında görülmektedir ve cinsiyet farkı yoktur.
Bipolar bozukluk seyri mevsimsel değişimlere bağlı olarak belirgin bir şekilde etkilenebilir. Bipolar bozukluk sahibi hastalar genellikle ilkbahar ve yaz aylarında enerjik ve coşkulu hissederken (mani dönemi), sonbahar ve kış aylarında ise kendilerini depresif ve durgun bir duygu (depresyon dönemi) içerisinde bulabilirler. Özellikle mevsimler arası geçiş dönemlerinde hastaların duygudurumları kötüleşebilmektedir. Bu dönemde kötüleşme yaşanmaması, rahat geçirilmesi için hastaların ve hasta yakınlarının mevsim değişim zamanlarında daha fazla dikkatli olmaları gerekmektedir. Ayrıca kişinin kendine zarar verme düşüncelerinin de artış gösterme ihtimaline karşı önlem alınması faydalı olacaktır.
Hiçbir psikolojik bozukluğun tek bir sebebi olduğunu söyleyemediğimiz gibi bipolar bozukluğunda tek bir nedene bağlı olduğunu söyleyemeyiz. Bu kısımda psikososyal ve nörobiyolojik faktörlerden söz etmek mümkündür.
Genetik Etkenler:
Genetik yatkınlık, bipolar bozukluğun ortaya çıkışında önemli bir rol oynar. Ailede bipolar bozukluk öyküsü olması halinde bireylerde hastalığın görülme riski de artmaktadır. Genetik faktörlerin rolü olsa dahi genetik yatkınlık tek başına hastalığın kesin nedenidir demek doğru olmaz.
Beyindeki Yapısal Değişiklikler:
Bipolar bozukluğun seyrini etkileyen diğer bir faktör de beyindeki yapısal değişiklikler ve düzensizliklerdir. Bu değişiklikler kişinin duygu ve düşüncelerini etkileyerek duygudurumunda bozulmalara sebep olabilmektedir.
Net bir şekilde söyleyebiliriz ki stresli yaşam olayları ve yaşanılan travmatik deneyimler, bipolar bozukluğun ortaya çıkışını veya mevcut semptomların şiddetini artırabilir. Psikolojik ve fizyolojik stres manik veya depresif dönem ataklarını tetikleyebilir. Bu durumlara örnek vermek gerekirse sevilen bir kişinin kaybı, iş ve okul hayatındaki sıkıntılar, ekonomik sorunlar, ciddi bir yaralanma gibi olayları söyleyebiliriz.
Bu faktörler genellikle bir arada etkileşim gösterir ve bipolar bozukluğun anlaşılması ve tedavi edilmesinde söz konusu bütün faktörlere dikkat edilmesi gerekmektedir.